Lasfittingen: lasbochten, T-stukken, verlopen

Bochten, T-stukken en verlopen vormen de geometrie van een gelaste leiding. Lasfittingen (stomplas) sluiten met dezelfde wanddikte aan op het buiseinde en houden zo het binnenoppervlak van de leiding ononderbroken; dat vermindert stromingsverliezen, ophopingspunten en het risico op spleetcorrosie. Anders dan bij fittingen met schroefdraad bestaat bij een lasverbinding geen risico op draadlekkage; daarom komen ze vooral tot hun recht in procesleidingen waar afdichting en reinigbaarheid belangrijk zijn. De keuze wordt niet alleen op basis van de nominale diameter gemaakt; wanddikte (Schedule), lasnaadvoorbereiding en drukklasse moeten bij de buis passen.

Soorten RVS-lasfittingen

• Lasbocht: richtingsverandering van 90°; een lange radius (LR, 1,5D) vermindert stromingsverliezen, een korte radius (SR, 1D) past in krappe ruimtes.
• T-stuk (tee): een gelijk T-stuk takt af met dezelfde diameter, een verloop-T-stuk (ongelijk T-stuk) met een kleinere diameter; toegepast in collectoren, verdeelleidingen en bypassleidingen.
• Lasverloop: een concentrisch lasverloop zorgt voor een coaxiale diameterovergang; bij een excentrisch lasverloop is één zijde vlak.

Selectiecriteria: maat, Schedule en norm

• Maat en Schedule: DN/NPS en Schedule van de fitting moeten gelijk zijn aan die van de buis. Een verschil in wanddikte veroorzaakt een verspringing in de grondlaag van de las, turbulentie in de stroming en spanningsconcentratie.
• Norm: De afmetingen van lasfittingen worden doorgaans gedefinieerd volgens de geometrie van ASME B16.9; gebruik hetzelfde maatsysteem als voor de overige onderdelen in de leiding.
• Materiaal: In gelaste leidingen verkleint het koolstofarme 316L het risico op interkristallijne corrosie na het lassen.
• Richting van het excentrische lasverloop: In horizontale zuigleidingen van pompen wordt de vlakke zijde boven gehouden; zo ontstaat geen luchtzak.

Las- en montageaanwijzing

De lasnaadvoorbereiding wordt afgestemd op de wanddikte, de onderdelen worden in lijn gehecht en de uitlijning wordt vóór het lassen gecontroleerd. Lasmethode en toevoegmateriaal worden bepaald op basis van de projecteisen; afhankelijk van de toepassing wordt de binnenkant van de buis met beschermgas gespoeld om oxidatie aan de grondzijde te voorkomen. Na het lassen worden aanloopkleuren verwijderd door beitsen en passiveren of met een geschikte mechanische methode; schijven en borstels die met koolstofstaal in aanraking zijn geweest, worden niet gebruikt.

Veelgemaakte fouten

• Fittingen kiezen met een andere Schedule dan de buis
• Een excentrisch lasverloop in een horizontale zuigleiding monteren met de vlakke zijde onder
• De uitlijning niet controleren vóór het hechten
• De leiding in bedrijf nemen zonder de aanloopkleuren na het lassen te verwijderen

In welke sectoren worden ze gebruikt?

Collector- en verdeelleidingen in chemische installaties, reinigbare procesleidingen in de voedings- en drankenindustrie, persleidingen van pompen in brandblusinstallaties, en leidingwerk voor nieuwbouw en reparatie op scheepswerven. Fittingen uit voorraad worden gemiddeld binnen 1-3 werkdagen verzendklaar gemaakt; werk dat projectspecifiek zagen en voorbereiden vereist, wordt na technische goedkeuring gemiddeld binnen 10-20 werkdagen ingepland. Door bij de bestelling voor elk onderdeel DN/NPS, Schedule en aantal te vermelden, voorkomt u een extra verzending door ontbrekende posities.