Boru Fittings: Dirsek, Tee, Redüksiyon

Dirsek, te ve redüksiyon parçaları kaynaklı boru hattının geometrisini oluşturur. Alın kaynaklı fittings, borunun uç ağzıyla aynı et kalınlığında birleşerek hattın iç yüzeyini kesintisiz tutar; bu da akış kaybını, birikinti noktalarını ve aralık korozyonu riskini azaltır. Dişli fittings'in aksine kaynaklı birleşimde diş kaçağı riski yoktur; bu yüzden sızdırmazlığın ve temizlenebilirliğin önemli olduğu proses hatlarında öne çıkar. Seçim yalnızca nominal çapa göre yapılmaz; boru et kalınlığı (Schedule), uç hazırlığı ve basınç sınıfı boruyla uyumlu olmalıdır.

Paslanmaz boru fittings çeşitleri

• Kaynaklı dirsek: 90° yön değişimi; uzun yarıçap (LR, 1,5D) akış kaybını azaltır, kısa yarıçap (SR, 1D) dar alana sığar.
• Te (tee): eşit te aynı çapta, redüksiyonlu (inegal) te daha küçük çapta kol ayırır; kolektör, dağıtım ve by-pass hatlarında kullanılır.
• Redüksiyon: konsantrik redüksiyon eş eksenli çap geçişi sağlar; eksantrik redüksiyonun bir kenarı düzdür.

Seçim kriterleri: ölçü, Schedule ve standart

• Ölçü ve Schedule: Fittings'in DN/NPS ve Schedule değeri boruyla aynı olmalıdır. Et kalınlığı farkı kaynak kökünde kademe, akışta türbülans ve gerilme yığılması oluşturur.
• Standart: Alın kaynaklı fittings ölçüleri yaygın olarak ASME B16.9 geometrisine göre tanımlanır; hattaki diğer parçalarla aynı ölçü sistemi kullanılmalıdır.
• Malzeme: Kaynaklı hatlarda düşük karbonlu 316L, kaynak sonrası taneler arası korozyon riskini azaltır.
• Eksantrik redüksiyon yönü: Yatay pompa emiş hatlarında düz kenar üstte bırakılır; böylece hava cebi oluşmaz.

Kaynak ve montaj notu

Uç ağızları et kalınlığına göre hazırlanır, parçalar eksen doğrultusunda puntalanır ve kaçıklık kaynaktan önce kontrol edilir. Kaynak yöntemi ve sarf malzemesi proje şartlarına göre belirlenir; kök tarafının oksitlenmemesi için uygulamaya göre boru içinde gaz koruması yapılır. Kaynak sonrası ısı renkleri dekapaj ve pasivasyonla ya da uygun mekanik yöntemle temizlenir; karbon çelikle temas etmiş disk ve fırçalar kullanılmaz.

Sık yapılan hatalar

• Fittings'i borudan farklı Schedule değerinde seçmek
• Eksantrik redüksiyonu yatay emiş hattında düz kenar altta kalacak şekilde takmak
• Puntalamadan önce eksen kaçıklığını kontrol etmemek
• Kaynak sonrası ısı renklerini temizlemeden hattı devreye almak

Hangi sektörlerde kullanılır?

Kimya tesislerinde kolektör ve dağıtım hatları, gıda ve içecek tesislerinde temizlenebilir proses hatları, yangın söndürme sistemlerinde pompa basma hatları, tersanelerde yeni inşa ve onarım tesisatı. Stoktaki fittings ortalama 1-3 iş günü içinde sevke hazırlanır; projeye özel kesim ve hazırlık gerektiren işler teknik onay sonrası ortalama 10-20 iş günü içinde planlanır. Siparişte her parçanın DN/NPS ve Schedule değerini, adedini yazmanız, eksik kalem nedeniyle tekrar sevkiyat yapılmasını önler.