Draadsoort en koppeling herkennen, juiste combinatie en afdichting kiezen

Het meest voorkomende aansluitprobleem in de praktijk is niet een verkeerd onderdeel, maar een verkeerde combinatie. Cilindrische BSPP-, conische BSPT-, conische NPT-, UNF/JIC- en metrische schroefdraad lijken op het oog op elkaar, maar verschillen in hoek, spoed, diameter en afdichtingsmethode. Twee niet-passende schroefdraden die met geweld worden samengevoegd, geven bij de eerste drukopbouw lekkage en vaak ook blijvende draadbeschadiging. Technisch advies is er om die onzekerheid weg te nemen voordat een onderdeel wordt besteld.

Hoe wordt de draadsoort vastgesteld?

1. Buitendiameter: Bij buitendraad wordt de buitendiameter, bij binnendraad de binnendiameter met een schuifmaat gemeten. Dat volstaat op zichzelf niet voor een conclusie, maar beperkt wel het aantal mogelijke normen.
2. Spoed: Met een draadkam wordt het aantal gangen per inch of de spoed in millimeters bepaald.
3. Flankhoek: De BSP-familie heeft een Whitworth-profiel van 55°, NPT-, UNF- en metrische schroefdraad een profiel van 60°. Het belangrijkste verschil tussen BSP- en NPT-schroefdraad met dezelfde spoed is de profielhoek.
4. Conisch of cilindrisch: Verschilt de diameter aan het begin en het einde van de schroefdraad, dan is de draad conisch (BSPT of NPT, conus 1:16). Bij cilindrische draad is de diameter over de hele lengte gelijk.
5. Afdichtvlak: Bij JIC wordt gezocht naar een conische zitting van 37°, bij DIN 2353/ISO 8434-1-verbindingen naar een 24°-conus, bij ORFS naar een vlak frontvlak met O-ringgroef en bij poorten met cilindrische draad naar een pakkingvlak.

Juiste combinatie

Is de norm vastgesteld, dan wordt het tegenstuk volgens dezelfde norm gekozen. Moeten twee verschillende normen op elkaar aansluiten, bijvoorbeeld een slang met JIC-aansluiting op een pomp met BSP-poort, dan wordt in plaats van forceren een geschikte overgangsadapter gebruikt. Overgangen die niet in de catalogus staan, kunnen naar monster of technische tekening speciaal worden vervaardigd.

Keuze van de afdichtingsmethode

O-ring

Bij ORFS-verbindingen ligt de O-ring in de groef in het frontvlak en dicht hij af doordat hij tegen het vlakke frontvlak van het tegenstuk wordt gedrukt. Bij SAE O-ring boss-verbindingen (ORB) ligt hij in de hals waar de schroefdraad eindigt en wordt hij samengedrukt door de afschuining aan de poortopening. Het O-ringmateriaal moet geschikt zijn voor het medium en de temperatuur.

Bonded seal

Bestaat uit een metalen ring met een aan de binnendiameter gevulkaniseerde rubberring; zorgt voor afdichting op het frontvlak bij poorten met cilindrische draad, zoals BSPP en metrisch. Het poortvlak moet vlak, schoon en vrij van krassen zijn.

Conusvlak

Bij JIC 37°- en 24°-conusverbindingen wordt de afdichting verkregen door metaal-op-metaalcontact. Een deuk of kras in het conusvlak is direct een lekweg; op deze vlakken wordt geen afdichtingstape aangebracht.

Afdichting op de draad

Bij conische BSPT- en NPT-schroefdraad ontstaat de afdichting doordat de gangen zich als een wig in elkaar vastzetten, in combinatie met een geschikt draadafdichtmiddel. De eerste een à twee gangen worden vrijgelaten, zodat het afdichtmiddel niet in het systeem terechtkomt. Bij cilindrische schroefdraad geeft deze methode geen betrouwbare afdichting.

Montagetips

• Pakkingvlakken moeten schoon worden gehouden en verbindingsassen mogen niet onder spanning worden gezet.
• Bij RVS-schroefdraad kan een geschikte montagepasta het risico op vreten (galling) verkleinen.
• Er moet een geschikte aanhaalmethode worden gebruikt; te vast aanhalen beschadigt conus en schroefdraad, te weinig aanhalen leidt tot lekkage.
• Bij slangaansluitingen moeten buigradius en torsie worden gecontroleerd.
• Na de eerste inbedrijfstelling moet een gecontroleerde lekcontrole worden uitgevoerd.

Eerste identificatie op afstand: wat moet u sturen?

Duidelijke foto's van het onderdeel vanuit verschillende hoeken, de met een schuifmaat gemeten buitendiameter (nog beter als de schuifmaat op de foto leesbaar is), indien beschikbaar de met een draadkam gemeten spoed, en merk en model van de apparatuur waarop het onderdeel zit. Met deze gegevens kan voor de meeste aansluitingen een eerste identificatie worden gedaan; is een definitieve identificatie nodig, dan kan het monster naar Tuzla, Istanbul worden gestuurd.

Toepassingen per sector

De behoefte aan deze identificatie ontstaat in elke installatie waar apparatuur van verschillende herkomst samenwerkt: dek- en stuurapparatuur van buitenlandse herkomst op schepen en scheepswerven, hydraulische leidingen met gemengde normen op offshore-installaties, leidingen in walserijen en kartonfabrieken waar oude en nieuwe machines naast elkaar worden gebruikt; en de juiste keuze van aansluitingen in defensie, luchtvaart, chemie, voedingsmiddelenindustrie en brandblusinstallaties.

Van identificatie tot levering

Staat het geïdentificeerde onderdeel op voorraad, dan wordt het gemiddeld binnen 1-3 werkdagen verzendklaar gemaakt. Standaardonderdelen die niet op voorraad zijn, worden gemiddeld binnen 5-10 werkdagen gepland, speciale overgangsadapters na technische goedkeuring gemiddeld binnen 10-20 werkdagen.