RVS-onderdelen laten maken naar tekening: het proces stap voor stap

Niet elk hydraulisch systeem kan met catalogusonderdelen worden opgebouwd. De adapter van een oude machine die niet meer wordt gemaakt, een overgang tussen twee verschillende normen, een flensblok dat in een krappe ruimte moet passen of een reserveonderdeel voor apparatuur uit het buitenland: in zulke gevallen is maatwerk naar monster of technische tekening de oplossing. Bij maatwerk bepaalt de kwaliteit van de informatie die aan het begin wordt verzameld zowel de doorlooptijd als het resultaat.

Welke onderdelen worden als maatwerk gemaakt?

Maatwerk komt meestal aan de orde bij onderdelen die op standaardproducten lijken, maar afwijken in maat, draadcombinatie of lengte:

• Adapters en overgangsstukken die twee verschillende draadsoorten met elkaar verbinden
• Nippels en schotdoorvoerstukken met een afwijkende lengte of diameter
• Flensblokken die zijn ontworpen voor een krappe inbouwruimte
• Reserveverbindingsstukken voor apparatuur die niet meer wordt geproduceerd of moeilijk leverbaar is geworden

De input voor de productie

Voor een maatwerkonderdeel zijn vijf basisgegevens nodig. Ontbreekt er een, dan moet die worden aangevuld voordat de productie start.

Werken met een monster

Een monster is het sterkste uitgangspunt voor onderdelen waarvan geen tekening bestaat; bij een gebruikt onderdeel kunnen de maten echter zijn afgesleten, de schroefdraad zijn geplet of het afdichtvlak zijn beschadigd. Let bij het opsturen van een monster op het volgende:

• Geef aan waarop het onderdeel wordt aangesloten en welke vlakken functioneel zijn (schroefdraad, conus, O-ringgroef, sleutelvlak).
• Deel indien mogelijk ook het tegenstuk of de poortgegevens.
• Noteer versleten of beschadigde zones; deze worden opnieuw gedefinieerd op basis van de oorspronkelijke maat.
• Kunt u geen monster opsturen, stuur dan scherpe foto's van het onderdeel vanuit verschillende hoeken, samen met een schuifmaat of liniaal.

Wat hoort er op een goede technische tekening?

De technische tekening is de gemeenschappelijke referentie voor productie en controle. De volgende gegevens moeten duidelijk op de tekening staan:

• Volledige draadaanduiding: in plaats van "1/2 draad" een genormeerde aanduiding zoals G 1/2, 1/2-14 NPT, 9/16-18 UNF of M18x1,5; de draadlengte en eventueel de draaduitloopgroef.
• Afdichtingsgeometrie: conushoek (24°, 37°, 60°), maten van de O-ringgroef, diameter van het zitvlak van de pakking.
• Kritieke maten en toleranties: diameters, lengtes en hartafstanden die de montage beïnvloeden, inclusief toleranties; voor de overige maten een algemene tolerantie-aanduiding (bijv. ISO 2768-m).
• Oppervlakteruwheid: de vereiste ruwheidswaarde, met name op afdichtvlakken.
• Sleutelvlak: maat van de zeskant of vierkant; bij montage in een krappe ruimte de maximaal toelaatbare buitenmaat.
• Materiaal en aanvullende eisen: materiaalaanduiding zoals AISI 316L; eisen voor markering, testen, reiniging en documentatie.
• Revisiegegevens: welke versie de tekening is; wijzigingen moeten met een nieuw revisienummer worden aangeleverd.

Een 3D-model, als dat beschikbaar is, versnelt het werk. Omdat de meeste modellen echter geen tolerantie- en draadgegevens bevatten, moeten die gegevens op de 2D-tekening of in de notities zijn vermeld.

Veelvoorkomende omissies

• Onduidelijke eenheden: op een tekening voor apparatuur op inchbasis staan sommige maten in millimeters en andere in inches. De eenheid van de tekening moet duidelijk worden vermeld.
• Verouderde revisie: het onderdeel dat in gebruik is en de beschikbare tekening horen bij verschillende revisies. Bij twijfel moet worden vergeleken met het monster.
• Ongedefinieerd afdichtvlak: de schroefdraad is gedefinieerd, maar de conushoek of de O-ringgroef is opengelaten.
• Kritieke maat zonder tolerantie: een diameter die in het tegenstuk moet passen, is alleen met de nominale waarde opgegeven.

Deze omissies leiden tijdens de technische beoordeling tot vragen; een tekening die vanaf het begin compleet is, verkort de verificatie.

Schriftelijke bevestiging: vóór de productie dezelfde taal spreken

Zodra alle input binnen is, volgt een technische beoordeling: kan het onderdeel met het beschikbare uitgangsmateriaal en de bestaande machine-opstelling worden gemaakt, zijn de opgegeven maten onderling consistent, en passen schroefdraad en afdichtingstype bij de bedrijfsomstandigheden? Vervolgens worden draadsoort, afdichtingstype en kritieke maten vóór de productie schriftelijk bevestigd. Deze bevestiging kan een gemarkeerde goedkeuring op de tekening van de klant zijn of een gemaatvoerde tekening die wij opstellen.

De levertijd voor maatwerk gaat in met deze technische goedkeuring en bedraagt gemiddeld 10-20 werkdagen. Maatwijzigingen na de goedkeuring kunnen de planning opnieuw laten beginnen; daarom levert het tijdwinst op om vóór de goedkeuring de mening van alle betrokkenen te vragen, vooral van het team dat de montage ter plaatse uitvoert.

Goedkeuring van het eerste stuk en serieproductie

Na de technische goedkeuring worden de boor-, sleutelvlak-, schroefdraad- en vlakbewerkingen gepland op basis van de opspanning en het controleschema van het onderdeel. Kritieke zones zoals het afdichtvlak en de schroefdraad worden bewerkt in een volgorde waarin de maatcontrole betrouwbaar kan worden uitgevoerd.

Bij series wordt eerst het eerste stuk geproduceerd en aan een maatcontrole onderworpen. De schroefdraad wordt gecontroleerd met draadkalibers, kritieke diameters met meetinstrumenten en het afdichtvlak visueel en zo nodig door meting. Bij kritieke toepassingen kan het eerste stuk ter goedkeuring aan de klant worden voorgelegd, zodat het op het tegenstuk kan worden beproefd. Na goedkeuring van het eerste stuk wordt overgegaan op serieproductie; tijdens de serie worden de maten met regelmatige tussenpozen gecontroleerd om de herhaalbaarheid te bewaken.

Aan het einde van de productie worden de onderdelen ontbraamd en worden schroefdraad en afdichtvlakken een laatste keer gecontroleerd; schroefdraden en poorten worden afgesloten met beschermkappen en de onderdelen worden per maat en ordergroep verpakt. Wordt bij een nabestelling van hetzelfde onderdeel verwezen naar de goedgekeurde tekening en het revisienummer, dan verloopt de technische verificatie veel sneller.

Het proces in één oogopslag

1. Aanvraag: monster, technische tekening of foto; aantal en bedrijfsomstandigheden
2. Technische beoordeling en controle van de maakbaarheid
3. Schriftelijke bevestiging van draadsoort, afdichtingstype en kritieke maten
4. Voorbereiding van het uitgangsmateriaal, zagen en CNC-bewerking
5. Maatcontrole van het eerste stuk en zo nodig goedkeuring door de klant
6. Serieproductie, reiniging en eindcontrole
7. Verpakking met beschermkappen en verzending

Checklist

• Is er een monster of een gemaatvoerde technische tekening beschikbaar?
• Zijn de draadaanduidingen in genormeerde notatie vermeld?
• Zijn kritieke maten en toleranties gemarkeerd?
• Zijn materiaal, aantal en de gewenste leverdatum bekend?
• Zijn gegevens over werkdruk, temperatuur en medium beschikbaar?
• Is aangegeven of testen, reiniging, markering of documentatie nodig is?