İkihalqalı fitinq montajı: instrumentasiya (NÖC) fitinqləri bələdçisi

Manometr xətləri, nümunə götürmə dövrələri, təzyiq transmitterləri və analizator birləşmələri kimi kiçik diametrli xətlərdə ikihalqalı instrumentasiya fitinqlərindən istifadə olunur. Bu birləşmələr borunu qaynaqsız və yivsiz, nəzarətli sıxma ilə tutur. Düzgün montaj edildikdə uzun müddət problemsiz işləyirlər; lakin borunun hazırlanmasındakı kiçik bir səhlənkarlıq birləşmənin ilk təzyiqdə sızdırmasına və ya borunu buraxmasına səbəb ola bilər.

İkihalqalı birləşmə necə işləyir?

Birləşmə dörd detaldan ibarətdir: gövdə, qayka, ön sıxma halqası və arxa sıxma halqası. Qayka sıxıldıqca ön halqa gövdənin konusvari yuvasına və borunun səthinə basılaraq kipləşməni təmin edir. Arxa halqa ön halqanı itələyir, borunu tutur və vibrasiyaya qarşı bərkidilməni gücləndirir. Bu mexanizmin düzgün işləməsi üçün borunun ölçüsü, materialı və bərkliyi birləşmə ilə uyğun olmalıdır.

Borunun seçimi: ölçü qarışıqlığına diqqət

İnstrumentasiya boruları düym və metrik olmaqla iki ayrı ölçü ailəsində istehsal olunur. Bəzi ölçülər bir-birinə çox yaxındır və gözlə ayırd edilmir:

Metrik boruya düym ölçülü birləşmə və ya düym ölçülü boruya metrik birləşmə taxmaq montaj zamanı hiss olunmaya bilər; lakin birləşmə təzyiq altında sızdıra və ya borunu buraxa bilər. Borunu və birləşməni eyni ölçü ailəsindən seçin, anbarda ayrıca saxlayın və etiketləyin.

• Borunun xarici diametr toleransı və divar qalınlığı birləşmə istehsalçısının tövsiyə etdiyi diapazonda olmalıdır.
• Paslanmayan birləşmələrdə tavlanmış, səthi cızıqsız 316/316L borudan istifadə olunmalıdır; boru sıxma halqasından bərk olmamalıdır.
• Borunun üzərində uzununa cızıq, əzik və ya ovallıq varsa, həmin hissə kəsilib ayrılmalıdır.
• Çox nazik divarlı boru sıxma halqasının təsiri ilə içəri çökə bilər; buna görə divar qalınlığı işçi təzyiq və birləşmə istehsalçısının tövsiyəsi nəzərə alınmaqla seçilməlidir.
• Paslanmayan gövdə ilə fərqli materialdan olan borudan istifadə edilməməlidir; materialların uyğunluğu həm kipləşmə, həm də qalvanik korroziya baxımından vacibdir.

Addım-addım montaj

1. Borunun kəsilməsi

Borunu boru kəsici və ya istiqamətləndiricili mişarla oxa perpendikulyar kəsin. Boru kəsicidən istifadə edirsinizsə, bıçağı hər dövrədə azca irəlilədin; həddindən artıq basmaq borunun ucunu içəri əzir və ovallaşdırır.

2. Çapaqların təmizlənməsi və təmizlik

Borunun ucunun daxili və xarici kənarlarındakı çapaqları uyğun alətlə təmizləyin. Yonqar və çapaq xəttin içinə düşməməlidir; əks halda ölçü cihazının tıxanmasına və ya sıxma halqasının düzgün oturmamasına səbəb olur. Kəsimdən sonra borunun içini təmiz və quru hava ilə və ya digər uyğun üsulla təmizləyin.

3. Borunun dibə qədər oturdulması

Qayka və sıxma halqaları gövdədə ikən borunu gövdədəki çiyinə dirənənə qədər sona qədər itələyin. Boru dibə oturmazsa, sıxma halqası borunu səhv nöqtədən tutur; birləşmə təzyiq altında sızdıra və ya boru çölə sürüşə bilər. Boru dibə oturduqdan sonra qaykanı barmaqla sıxın.

4. İşarələmə və sıxma

Qayka barmaqla sıxılmış vəziyyətdə ikən qaykanın və gövdənin üzərinə bir xətt üzrə işarə çəkin. Gövdəni açarla sabit saxlayaraq qaykanı istehsalçının nəzərdə tutduğu dövr sayı qədər sıxın. Bir çox ikihalqalı sistemdə 1/4" ilə 1" arasındakı ölçülər üçün bu dəyər barmaqla sıxmadan sonra 1¼ dövrdür; çox kiçik diametrlərdə daha az dövr nəzərdə tutulur. İstifadə etdiyiniz birləşmənin montaj təlimatını əsas götürün, dövr sayını təxmin etməyin. İşarə neçə dövr fırlatdığınızı izləməyə imkan verir.

5. Yoxlama

İstehsalçının boşluq kalibri varsa, onu qayka ilə gövdə arasına yerləşdirərək birləşmənin kifayət qədər sıxılıb-sıxılmadığını yoxlayın. Kalibr aradakı boşluğa girirsə, birləşmə kifayət qədər sıxılmayıb.

6. Təzyiqə gətirmə və sızma yoxlaması

Montaj başa çatdıqdan sonra xəttə təzyiq mərhələli şəkildə verilməlidir. Sızmanı yoxlamaq üçün birləşməyə uyğun sızma aşkarlayıcı maye sürtmək olar; qabarcıq əmələ gələn birləşməyə xəttin təzyiqi götürülmədən müdaxilə edilmir. Qaz xətlərində sızmaya yol verilən hədd maye xətlərinə nisbətən xeyli aşağıdır; bu xətlərdə montajın hər addımı diqqətlə yerinə yetirilməlidir.

Təkrar montaj

Texniki xidmət üçün sökülən birləşmə sıxma halqaları boru üzərində qalmış vəziyyətdə yenidən quraşdırıla bilər. Borunu halqaları ilə birlikdə gövdəyə oturdun, qaykanı əvvəlki vəziyyətinə qədər gətirin, sonra yüngül əlavə sıxma edin. Əvvəlki vəziyyəti xeyli keçmək halqaları və borunu əzir. Zədələnmiş və ya sızdıran birləşmədə borunun ucu kəsilməli və montaj yeni sıxma halqası dəsti ilə təkrarlanmalıdır.

Ən çox yol verilən səhvlər

• Borunu dibə qədər oturtmamaq: Sızmanın və borunun sürüşməsinin ən geniş yayılmış səbəbidir.
• Düym və metrik detalları qarışdırmaq: Boru, sıxma halqası, qayka və gövdə eyni ölçü ailəsindən olmalıdır.
• Müxtəlif istehsalçıların detallarını qarışdırmaq: Sıxma halqalarının həndəsəsi fərqli ola bilər; gövdə, qayka və halqalar eyni sistemdən istifadə olunmalıdır.
• Həddindən artıq sıxmaq: Halqanı və borunu əzir, təkrar montajı çətinləşdirir.
• Boru tərəfinə lent və ya kipləşdirici material sürtmək: İkihalqalı tərəfdə kipləşməni sıxma halqası təmin edir; lent və pasta xəttin içinə düşür. Yiv kipləşdiriciləri yalnız NPT kimi konik yivli uclarda istifadə olunur.
• Borunu birləşməyə çox yaxın əymək: Əyilmədən sonra birləşməyə qədər borunun düz hissəsi saxlanmalıdır; əks halda boru dibə oturmur.
• Təzyiq altında olan birləşməni sıxmaq: Sızma varsa, əvvəlcə xəttin təzyiqi götürülür.

Xəttin düzülüşü, əymə və dayaqlar

İnstrumentasiya xəttində boru birləşmələrə yük salmayacaq şəkildə sıxaclarla bərkidilməlidir; uzun və dayaqsız boru vibrasiya ilə birləşməni zorlayır. Texniki xidmət tələb edən cihazların qarşısında union (birləşdirici) və ya kran qoymaq xətti sökmədən cihazı dəyişməyə imkan verir. Union, dirsək (elbow), üçlük (tee), düz birləşmə (konnektor) və adapter qrupları xəttin düzülüşünə görə birlikdə planlaşdırılmalıdır.

Borunun əyilməsi

Xəttin istiqamətini dəyişmək üçün hər nöqtəyə dirsək qoymaq əvəzinə borunu əymək birləşmələrin sayını, deməli, ehtimal olunan sızma nöqtələrini də azaldır. Əymə zamanı borunun xarici diametrinə uyğun qəlibli boruəyən alətdən istifadə olunmalıdır; əllə və ya uyğun olmayan qəliblə edilən əymə borunu ovallaşdırır, daxili tərəfində qırışlar yaradır. Əyilmələr arasında və əyilmə ilə birləşmə arasında borunun gövdəyə düz daxil ola biləcəyi qədər düz hissə saxlanmalıdır. Eyni xətt üzərində bir neçə əyilmə varsa, ölçülər əvvəlcə hazırlanıb işarələnməli, sonra boru əyilməlidir.

Yoxlama siyahısı

• Boru və birləşmə eyni ölçü ailəsindəndirmi (düym və ya metrik)?
• Boru perpendikulyar kəsilib, daxili və xarici çapaqları təmizlənibmi?
• Boru gövdədəki çiyinə qədər oturdulubmu?
• Qayka işarələnib və istehsalçı təlimatındakı dövr sayı qədər sıxılıbmı?
• Varsa, boşluq kalibri ilə yoxlama aparılıbmı?
• Xətt sıxaclarla bərkidilibmi?