SAE 3000 və 6000 flans fərqi: Code 61 / Code 62 seçimi və montajı

SAE flans birləşmələri böyük diametrli və yüksək sərfli hidravlik xətlərdə yivli fitinqləri əvəz edir. Onlara nasos çıxışlarında, klapan bloklarında, silindrlərin qidalanma xətlərində və güc aqreqatlarında tez-tez rast gəlinir. Böyük diametrlərdə yivli birləşməni sıxmaq üçün nəhəng açarlar və geniş fırlanma sahəsi tələb olunduğu halda, flans birləşməsi dörd boltla dar sahədə də etibarlı şəkildə sıxılır və asanlıqla sökülür. Lakin iki ayrı seriya mövcuddur və seriyanın səhv seçilməsi sahədə ən çox yol verilən flans xətasıdır.

İki seriya, iki standart

SAE flansları SAE J518 və onun beynəlxalq qarşılığı olan ISO 6162 standartlarında müəyyən edilir:

• Code 61 (ISO 6162-1): Adətən "3000 PSI seriyası" adlanır. Orta təzyiqli qidalanma xətlərində, qayıdış xətlərində və böyük diametrli sorma xətlərində istifadə olunur.
• Code 62 (ISO 6162-2): "6000 PSI seriyası" adlanır. Yüksək təzyiqli qidalanma xətləri, preslər, ağır iş maşınları və güc aqreqatları üçün nəzərdə tutulub.

Bu adlandırma seriyanın təyinatıdır, hər ölçü üçün keçərli işçi təzyiq deyil. Yol verilən işçi təzyiq nominal ölçüdən asılı olaraq dəyişir; xüsusilə Code 61-də böyük diametrlərdə bu dəyər aşağı düşür. Standartın nəşri və istehsalçının cədvəli fərqli dəyərlər verə bilər. Seçim zamanı müvafiq ölçünün cədvəldəki təzyiq dəyərinə baxılmalı, sistemdəki zərbə təzyiqləri də nəzərə alınmalıdır.

Niyə bir-birini əvəz etmir?

Eyni nominal ölçüdə Code 61 və Code 62 detalları ilk baxışda oxşar görünür; lakin onların həndəsəsi fərqlidir:

• Bolt deşikləri arasındakı məsafə: Code 62-də bolt mərkəzləri arasındakı məsafə daha böyükdür. Code 61 flansı Code 62 portunun bolt deşiklərinə düşmür.
• Bolt diametri: Code 62 daha yüksək yükü daşımaq üçün əksər ölçülərdə daha qalın boltlardan istifadə edir.
• Flans başlığı: Code 62 flans başlığı daha qalın və daha enlidir; yarımflanslar bu çiyinə uyğun layihələndirilir.
• Yarımflans və sıxac: Bir seriyanın yarımflansı digər seriyanın flans başlığını düzgün qavramır.

Boltlar zorla taxıla bilsə belə, flans başlığı port səthinə bərabər sıxılmır; O-ring əzilir və ya yuvasından kənara çıxır, birləşmə təzyiq altında sızdırır. Yüksək təzyiqdə bu vəziyyət ciddi təhlükəsizlik riskidir.

Seriyanı sahədə ayırd etmək

Seriyanı müəyyən etmək üçün flans başlığının xarici diametrini və qalınlığını, bolt deşikləri arasındakı məsafəni hər iki istiqamətdə ölçün; bolt yivinin düym (UNC) və ya metrik olduğunu da yoxlayın. ISO 6162 həm düym, həm də metrik boltlu port variantlarını əhatə edir. Bu məlumatlar portun seriyasını və düzgün flansı müəyyən etmək üçün çox vaxt kifayətdir.

Müqayisə cədvəli

Sistemin elementləri

• Flans başlığı: Borunun və ya şlanq başlığının porta birləşən, uc səthində O-ring yuvası olan çiyinli ucu.
• Yarımflans: Flans başlığını iki hissə şəklində qavrayan sıxac; dar sahədə montajı asanlaşdırır.
• Birhissəli flans: Flans başlığını vahid gövdə ilə qavrayır; flans montajdan əvvəl boruya və ya şlanqa keçirilmiş olmalıdır.
• Əks flans və flans bloku: Port olmayan nöqtədə flans birləşməsi yaratmaq, xəttin istiqamətini dəyişmək və ya yivli porta keçid etmək üçün istifadə olunur.

O-ring: kiçik detal, kritik vəzifə

SAE flans birləşməsində kipləşməni metal səthlər deyil, flans başlığının uc səthindəki yuvaya oturan O-ring təmin edir. Buna görə:

• O-ring ölçüsü seriyaya və nominal ölçüyə görə seçilməli, göz ilə "yaxın" ölçü götürülməməlidir.
• Material işçi mühitə və temperatura uyğun olmalıdır: mineral yağda NBR geniş yayılıb, yüksək temperaturda FKM-ə üstünlük verilir; fərqli işçi mühitlərdə uyğunluq ayrıca yoxlanılır.
• Yuva və port səthi cızıq, çapaq və boya qalıqlarından təmizlənməlidir.
• O-ring montajdan əvvəl sistemin işçi mühiti ilə yüngülcə yağlanmalı və yuvaya burulmadan yerləşdirilməlidir.
• Sökülmüş birləşmədə O-ring təkrar istifadə edilməməlidir.

Montaj və çarpaz sıxma ardıcıllığı

1. Port və flans başlığının səthlərini təmizləyin, O-ring-i yuvaya yerləşdirin.
2. Flans başlığını porta perpendikulyar oturdun; yarımflansları və ya birhissəli flansı yerləşdirin.
3. Dörd boltu əllə və bərabər miqdarda burayaraq taxın. Flans port səthinə paralel durmalıdır.
4. Boltları çarpaz ardıcıllıqla və bir neçə mərhələdə sıxın: əvvəlcə aşağı momentlə bütün boltları oturdun, sonra son sıxma momentinə mərhələli şəkildə çatın.
5. Son sıxma momentini bolt ölçüsü və möhkəmlik sinfi üçün istehsalçının cədvəlindən götürün; təxmini dəyərdən istifadə etməyin.
6. Sıxma başa çatdıqdan sonra flans ilə port arasındakı boşluğun dörd küncdə bərabər olduğunu yoxlayın.

Bir boltu sona qədər sıxıb digərinə keçmək flansın əyri oturmasına səbəb olur; O-ring bir tərəfdə əzilir, digər tərəfdə isə kifayət qədər sıxılmır. Bu, montajdan qaynaqlanan flans sızmalarının ən geniş yayılmış səbəbidir.

Paslanmayan boltların istifadəsi

Korroziya aktiv mühitdə paslanmayan flans başlığı ilə birlikdə paslanmayan boltlardan istifadə etmək istənilir. Lakin A4 sinfi paslanmayan boltların möhkəmlik göstəriciləri flans standartlarında adətən nəzərdə tutulan yüksək möhkəmlikli karbonlu polad boltlardan fərqlənir. Xüsusilə Code 62 birləşmələrində boltun materialı və möhkəmlik sinfi təzyiq və bolt yükü nəzərə alınmaqla mühəndis təsdiqi ilə müəyyən edilməlidir. Paslanmayan boltlarda yapışmanın qarşısını almaq üçün uyğun montaj pastasından istifadə tövsiyə olunur.

Sahədə tez-tez rast gəlinən flans xətaları

• Həddən artıq uzun bolt: Bolt port deşiyinin dibinə dirənir; dinamometrik açar tələb olunan dəyəri göstərir, lakin flans porta kifayət qədər sıxılmamış olur. Boltun uzunluğu flansın qalınlığına və portun yiv dərinliyinə görə seçilməlidir.
• Düym və metrik boltların qarışdırılması: Yaxın diametrli metrik bolt UNC yivli porta bir neçə dövrə girə bilər; portun yivi bərpaolunmaz şəkildə zədələnir.
• Yanlış O-ring: Başqa seriyaya və ya ölçüyə aid O-ring yuvaya tam oturmur; ya əzilir, ya da kifayət qədər sıxılmır.
• Boyalı və ya cızılmış səth: Flans başlığının uc səthinə və ya port səthinə düşən boya, eləcə də montaj zamanı yaranan cızıqlar sızma yolu açır.
• Şlanqın flansı dartması: Flans başlığına bağlı şlanq və ya boru dayaqla bərkidilməzsə, onun çəkisi və vibrasiyası birləşməni zaman keçdikcə boşaldır.

Xülasə

• Code 61 və Code 62 hətta eyni nominal ölçüdə də bir-birini əvəz etmir.
• "3000 PSI" və "6000 PSI" seriya adlarıdır; işçi təzyiqi ölçüyə görə cədvəldən yoxlayın.
• Seriyanı boltlararası məsafəyə, bolt yivinə, flans başlığının diametrinə və qalınlığına görə müəyyən edin.
• O-ring-in ölçüsü və materialı seriyaya və işçi mühitə uyğun olmalıdır.
• Boltlar çarpaz ardıcıllıqla, mərhələli şəkildə və cədvəldəki sıxma momentinə görə sıxılmalıdır.

GÜNEYSS AISI 316/316L SAE flans blokları, sıxaclar, əks flanslar və birləşmə detalları təchiz edir, standartdan kənar blok və keçidləri isə texniki çertyoj əsasında istehsal edir.