Denizcilik, Gemi ve Marin · Teknik rehber
SAE 3000 ve 6000 Flanş Farkı: Code 61 / Code 62 Seçimi ve Montajı
Kısa cevap
Code 61 (ISO 6162-1) ve Code 62 (ISO 6162-2) flanşlar aynı nominal ölçüde bile birbirinin yerine takılmaz: Code 62'nin flanş başı daha kalın ve geniş, cıvata aralığı daha büyüktür. "3000 PSI" ve "6000 PSI" seri adlarıdır; çalışma basıncı ölçüye göre tablodan kontrol edilir. Montajda O-ring seriye ve akışkana göre seçilir, cıvatalar çapraz sırayla kademeli sıkılır.
SAE flanş bağlantıları, büyük çaplı ve yüksek debili hidrolik hatlarda dişli rakorların yerini alır. Pompa çıkışları, valf blokları, silindir beslemeleri ve güç ünitelerinde sık görülürler. Büyük çaplarda dişli bir bağlantıyı sıkmak için dev anahtarlar ve geniş dönüş alanı gerekirken, flanş bağlantı dört cıvatayla dar alanda da güvenle sıkılır ve kolayca sökülür. Ancak iki ayrı seri vardır ve yanlış seri seçimi sahada en sık yapılan flanş hatasıdır.
İki seri, iki standart
SAE flanşlar SAE J518 ve uluslararası karşılığı ISO 6162 standartlarında tanımlanır:
- Code 61 (ISO 6162-1): Genellikle "3000 PSI serisi" olarak anılır. Orta basınçlı besleme hatları, dönüş hatları ve büyük çaplı emiş hatlarında kullanılır.
- Code 62 (ISO 6162-2): "6000 PSI serisi" olarak anılır. Yüksek basınçlı besleme hatları, presler, ağır iş makineleri ve güç üniteleri içindir.
Bu adlandırma bir seri tanımıdır, her ölçü için geçerli bir çalışma basıncı değildir. İzin verilen çalışma basıncı nominal ölçüye göre değişir; özellikle Code 61'de büyük çaplarda değer düşer. Standardın baskısı ve üreticinin tablosu farklı değerler verebilir. Seçimde ilgili ölçünün tablodaki basınç değerine bakılmalı, sistemdeki darbe basınçları da hesaba katılmalıdır.
Neden birbirinin yerine takılmaz?
Aynı nominal ölçüde Code 61 ve Code 62 parçalar ilk bakışta benzer görünür; ancak geometrileri farklıdır:
- Cıvata delik aralığı: Code 62'de cıvata merkezleri arasındaki mesafe daha büyüktür. Code 61 flanş, Code 62 portun cıvata deliklerine denk gelmez.
- Cıvata çapı: Code 62, daha yüksek yükü taşımak için çoğu ölçüde daha kalın cıvata kullanır.
- Flanş başı: Code 62 flanş başı daha kalın ve daha geniştir; yarım flanşlar bu omza göre tasarlanır.
- Yarım flanş ve kelepçe: Bir serinin yarım flanşı, diğer serinin flanş başını doğru kavramaz.
Cıvatalar zorlanarak takılabilse bile flanş başı port yüzeyine eşit basmaz; O-ring ezilir veya kanaldan dışarı taşar, bağlantı basınç altında kaçırır. Yüksek basınçta bu durum ciddi bir güvenlik riskidir.
Seriyi sahada ayırt etmek
Seriyi tespit etmek için flanş başının dış çapını ve kalınlığını, cıvata delikleri arasındaki iki yöndeki mesafeyi ölçün; cıvata dişinin inç (UNC) mi metrik mi olduğunu da kontrol edin. ISO 6162 hem inç hem metrik cıvatalı port seçeneklerini kapsar. Bu bilgiler, portun serisini ve doğru flanşı belirlemek için çoğu zaman yeterlidir.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | Code 61 | Code 62 |
|---|---|---|
| Standart | SAE J518 Code 61, ISO 6162-1 | SAE J518 Code 62, ISO 6162-2 |
| Yaygın adlandırma | 3000 PSI serisi | 6000 PSI serisi |
| Çalışma basıncı | Ölçüye göre değişir, büyük çaplarda düşer | İlgili ölçünün tablo değeri esas alınır |
| Cıvata aralığı | Daha dar | Daha geniş |
| Flanş başı | Daha ince | Daha kalın ve geniş |
| Tipik kullanım | Besleme, dönüş ve emiş hatları | Yüksek basınçlı besleme, pres ve güç ünitesi |
Sistemin parçaları
- Flanş başı: Borunun veya hortum ucunun portla buluşan, alnında O-ring kanalı bulunan omuzlu ucu.
- Yarım flanş: Flanş başını iki parça halinde kavrayan kelepçe; dar alanda montajı kolaylaştırır.
- Tek parça flanş: Flanş başını tek gövdeyle kavrar; flanşın montajdan önce boruya veya hortuma geçirilmiş olması gerekir.
- Karşı flanş ve flanş bloğu: Port bulunmayan noktada flanş bağlantısı oluşturmak, hat yönünü değiştirmek veya dişli porta geçiş yapmak için kullanılır.
O-ring: küçük parça, kritik görev
SAE flanş bağlantısında sızdırmazlığı metal yüzeyler değil, flanş başı alnındaki kanala oturan O-ring sağlar. Bu yüzden:
- O-ring ölçüsü seriye ve nominal ölçüye göre seçilmeli, göz kararı "yakın" ölçü kullanılmamalıdır.
- Malzeme akışkana ve sıcaklığa uygun olmalıdır: mineral yağda NBR yaygındır, yüksek sıcaklıkta FKM tercih edilir; farklı akışkanlarda uyumluluk ayrıca kontrol edilir.
- Kanal ve port yüzeyi çizik, çapak ve boya kalıntısından arındırılmalıdır.
- O-ring montajdan önce sistem akışkanıyla hafifçe yağlanmalı ve kanala bükülmeden yerleştirilmelidir.
- Sökülen bir bağlantıda O-ring yeniden kullanılmamalıdır.
Montaj ve çapraz sıkma sırası
- Port ve flanş başı yüzeylerini temizleyin, O-ring'i kanala yerleştirin.
- Flanş başını porta dik olarak oturtun; yarım flanşları veya tek parça flanşı yerleştirin.
- Dört cıvatayı elle ve eşit miktarda takın. Flanş, port yüzeyine paralel durmalıdır.
- Cıvataları çapraz sırayla ve birkaç kademede sıkın: önce düşük torkla tüm cıvataları oturtun, ardından nihai torka kademeli olarak çıkın.
- Nihai torku, cıvata ölçüsü ve sınıfı için üretici tablosundan alın; tahmini değer kullanmayın.
- Sıkma bittiğinde flanş ile port arasındaki boşluğun dört köşede eşit olduğunu kontrol edin.
Bir cıvatayı sonuna kadar sıkıp diğerine geçmek flanşı eğik oturtur; O-ring bir tarafta ezilirken diğer tarafta yeterince sıkışmaz. Bu, montaj kaynaklı flanş kaçaklarının en yaygın nedenidir.
Paslanmaz cıvata kullanımı
Korozif ortamda paslanmaz flanş başıyla birlikte paslanmaz cıvata kullanılmak istenir. Ancak A4 sınıfı paslanmaz cıvataların mukavemet değerleri, flanş standartlarında genellikle öngörülen yüksek mukavemetli karbon çeliği cıvatalardan farklıdır. Özellikle Code 62 bağlantılarda cıvata malzemesi ve sınıfı, basınç ve cıvata yükü dikkate alınarak mühendislik onayıyla belirlenmelidir. Paslanmaz cıvatalarda sıkışmayı önlemek için uygun montaj pastası kullanılması önerilir.
Sahada sık görülen flanş hataları
- Çok uzun cıvata: Cıvata port deliğinin dibine dayanır; tork anahtarı değeri gösterir ama flanş porta yeterince bastırılmamıştır. Cıvata boyu, flanş kalınlığı ve port diş derinliğine göre seçilmelidir.
- İnç ve metrik cıvatanın karıştırılması: Yakın çaplardaki metrik cıvata UNC dişli porta birkaç tur girebilir; port dişi kalıcı olarak bozulur.
- Yanlış O-ring: Başka seriye veya ölçüye ait O-ring kanala tam oturmaz; ya ezilir ya da yeterince sıkışmaz.
- Boyalı veya çizik yüzey: Flanş başı alnına ya da port yüzeyine bulaşan boya ve montaj sırasında oluşan çizikler kaçak yolu açar.
- Hortumun flanşı çekmesi: Flanş başına bağlı hortum veya boru desteklenmezse ağırlığı ve titreşimi bağlantıyı zamanla gevşetir.
Özet
- Code 61 ve Code 62, aynı nominal ölçüde bile birbirinin yerine takılmaz.
- "3000 PSI" ve "6000 PSI" seri adlarıdır; çalışma basıncını ölçüye göre tablodan kontrol edin.
- Seriyi cıvata aralığı, cıvata dişi, flanş başı çapı ve kalınlığından tespit edin.
- O-ring ölçüsü ve malzemesi seriye ve akışkana uygun olmalıdır.
- Cıvatalar çapraz sırayla, kademeli olarak ve tablo torkuna göre sıkılmalıdır.
GÜNEYSS; AISI 316/316L SAE flanş blokları, kelepçeler, karşı flanşlar ve bağlantı parçalarını tedarik eder, standart dışı blok ve geçişleri teknik resme göre üretir.
