Kaynaklı Nipel ve Rakorlar

Kaynaklı nipel ve rakorlar, kaynaklı boru hattına sökülebilir bir bağlantı noktası kazandırır. Parçanın bir ucu boruya ya da bir perdeye kaynakla birleşir, diğer ucu 24° konik somun yüksüklü veya O-ringli bağlantıyla sökülüp takılabilir kalır. Böylece pompa, valf bloğu veya silindir gibi servis isteyen ekipman, hattı kesmeden değiştirilebilir. Kaynak ağzı hazırlığı, eksen doğrultusu ve kaynak sonrası yüzey temizliği; bağlantının sızdırmazlığı ve korozyon dayanımı açısından en az parça seçimi kadar önemlidir.

Kaynaklı nipel ve yüksük çeşitleri

• Kaynaklı nipel + yüksük seti: nipel gövde, somun ve boruya alın kaynağıyla birleşen O-ringli kaynaklı yüksük.
• Kaynaklı yüksük: düz, kademeli (çap geçişli) ve 90° tipler; kalın cidarlı ve yüksek basınçlı borularda.
• Tek taraf kaynaklı dirsek: kaynaklı hattan sökülebilir bağlantıya dik açılı geçiş.
• Kaynaklı perde geçiş nipeli: gemi perdesine, tank cidarına veya gövde sacına kaynatılır; iki tarafında sökülebilir bağlantı bulunur.

Seçim kriterleri

• Malzeme: Kaynakla birleşecek parçalarda 316L tercih edilir. Karbon oranının en fazla %0,03 olması, kaynağın ısıdan etkilenen bölgesinde taneler arası korozyon riskini azaltır.
• Boru ölçüsü: Kaynak ucunun dış çapı ve et kalınlığı boruyla eşleşmelidir; et kalınlığı farkı kaynak kökünde kademe ve gerilme yığılması oluşturur.
• Sökülebilir uç: Bağlantının serisi (L veya S) ve ölçüsü, karşısına gelecek rakor gövdesiyle aynı olmalıdır.
• Perde geçişi: Perde kalınlığı, iki taraftaki boru çapları ve varsa su geçirmezlik şartı birlikte belirtilmelidir.
• Sökülebilir ucun yeri: Bakım sırasında anahtarın girebileceği ve ekipmanın çıkarılabileceği bir konum seçilmelidir.

Kaynak ve montaj sırası

1. Somunu kaynaktan önce boruya geçirin; kaynaktan sonra takılamaz.
2. O-ringi kaynak sırasında yerinde bırakmayın: ısı O-ringi bozar. O-ring, kaynak ve temizlik bittikten, parça soğuduktan sonra takılır.
3. Boru ucunu dik kesin, et kalınlığına uygun ağzı hazırlayın, parçaları eksen doğrultusunda puntalayın.
4. Kaynak yöntemi ve sarf malzemesi, proje şartlarına ve paslanmaz kaliteye göre belirlenir.
5. Kaynak çevresindeki ısı renklerini dekapaj ve pasivasyonla ya da uygun mekanik yöntemle giderin; karbon çelikle temas etmiş fırça kullanmayın.

Hat devreye alınmadan önce uygulamaya göre basınç ve sızdırmazlık doğrulaması yapılır; kaynaklı yüksüklerde O-ringin takılı ve hasarsız olduğu bu aşamada kontrol edilir.

Hangi sektörlerde kullanılır?

Gemi inşa ve bakım-onarımında perde ve tank geçişleri, açık deniz güç ünitelerinin kalın cidarlı basınç hatları, haddehanelerde yüksek basınçlı boru hatları ve kimya tesislerinde kaynaklı proses hatlarına bağlanan sökülebilir ekipman noktaları. Kaynak imkânı olmayan sahada ya da sık değişen hatlarda yüksüklü boru rakorları daha pratik bir seçenektir.