Paslanmaz uçlu hidrolik hortum yapımı: ölçüye göre presli ve etiketli

Sahada "hidrolik hortum yaptırma", "hortum presleme" ya da "hortum bastırma" olarak anılan iş budur: hortum ölçüsüne göre kesilir, paslanmaz uçları preslenir ve grup atölyede hazırlanıp uygulamaya hazır olarak sevk edilir. Hortum grubu; hortum, iki bağlantı ucu ve bunları birleştiren preslemeden oluşur. Sahada sorun çıkaran hortumların çoğu hortumun kendisinden değil; yanlış uç standardından, hortuma uymayan uçtan, hatalı preslemeden ya da montajda hortumun bükülüp burulmasından kaynaklanır. Bu nedenle hortum grubunu yalnızca çap ve boy bilgisiyle değil, bağlandığı iki port ve izleyeceği güzergâhla birlikte hazırlıyoruz.

Kapsam

• Uç geometrileri: düz, 45° ve 90° hortum uçları; farklı hat düzenlerine ve montaj yönlerine göre.
• Bağlantı standartları: BSP, JIC/UNF (37° konik oturma), NPT, metrik (24° konik, DIN 2353/ISO 8434-1; sahada ermeto tipi) ve SAE Code 61/62 flanşlı uçlar; talebe göre ORFS (O-ring alın sızdırmazlığı) uçlar.
• Uç malzemesi: AISI 316/316L paslanmaz uç ve somunlar; tuzlu su, nem, temizlik kimyasalı veya korozif akışkan olan ortamlar için.
• Hortum tipi: çalışma ve darbe basıncına, akışkana ve sıcaklığa göre tel örgülü veya spiral takviyeli yapı; iç tüp malzemesinin akışkanla uyumu.
• Yedek hortum: sökülen eski hortumun numunesinden aynı boy, uç tipi ve yön açısında yeniden montaj.

Nasıl hazırlanır?

Ölçü ve uç tespiti

Toplam boy, yaygın kabul gören yöntemle bir ucun sızdırmazlık yüzeyinden diğer ucun sızdırmazlık yüzeyine kadar ölçülür. Dişi döner somunlu uçlarda somun ağzı değil, somunun içindeki konik veya O-ring oturma yüzeyi esas alınır; dirsekli uçlarda ölçü, sızdırmazlık yüzeyinin eksen merkezine kadar alınır. Ölçüm noktaları siparişte sizinle teyit edilir. İki ucu da dirsekli gruplarda uçların birbirine göre yön açısı belirtilmezse hortum makinede burularak bağlanır. Port standardı belirsizse diş tarağı ve çap ölçümüyle tespit edilir.

Kesim ve temizlik

Hortum dik ve temiz kesilir; kesimde oluşan talaş ve toz hortum içinden temizlenir. Hidrolik sistemlerde kirlilik, valf ve pompa arızalarının başlıca nedenlerindendir; temiz iç yüzey, grubun ilk çalıştırmada sisteme kir taşımamasını sağlar.

Presleme

Uç, kullanılan hortum tipine uygun olmalıdır. Presleme çapı hortum ve uç üreticisinin verdiği değere göre ayarlanır; pres sonrasında çap ölçülür ve ucun hortuma tam oturduğu kontrol edilir. Eksik pres kaçak ve ucun hortumdan sıyrılması riskini, aşırı pres ise takviye katlarında hasarı beraberinde getirir.

Test ve etiketleme

Uygulamaya göre basınç ve sızdırmazlık doğrulaması yapılır. Her grup uç tipi, boy ve sipariş bilgisiyle etiketlenir; uçlar koruyucu kapakla kapatılarak sevke hazırlanır.

Montajda dikkat: bükülme yarıçapı ve burulma

• Hortum, üreticinin belirttiği minimum bükülme yarıçapının altında bükülmemeli; bükülme uçtan hemen başlamamalı, uç sonrasında düz bir boy bırakılmalıdır.
• Hortum burularak bağlanmamalı; üzerindeki baskı çizgisi düz kalmalıdır. Burulma takviye katlarını zorlar ve servis ömrünü kısaltır.
• Basınç altında hortum boyu bir miktar kısalabilir veya uzayabilir; hat tam gergin bağlanmamalıdır.
• Hareketli bağlantılarda sürtünme ve ezilme noktaları kontrol edilmeli, gerekiyorsa kelepçe veya koruma kılıfı kullanılmalıdır.

Kalite kontrol

• Uç standardı, açı ve hortum eşleşmesinin sipariş bilgisine göre kontrolü
• Pres çapı ölçümü ve uç oturmasının kontrolü
• Toplam boy ve dirsek yön açısının kontrolü
• Uygulamaya göre basınç ve sızdırmazlık doğrulaması
• Etiket, koruyucu kapak ve paketleme öncesi son kontrol

Sipariş için gereken bilgiler

• Hortum iç çapı ve toplam boy, hangi noktalardan ölçüldüğüyle birlikte
• Çalışma basıncı, varsa darbe basıncı, akışkan ve sıcaklık
• Her iki ucun bağlantı standardı, ölçüsü ve açısı (düz, 45° veya 90°)
• İki ucu dirsekli gruplarda uçların birbirine göre yön açısı
• Adet ve gerekiyorsa koruma kılıfı ihtiyacı

Sektörlere göre uygulamalar

Gemilerde güverte makineleri, vinç ve dümen hidroliği; sondaj gemilerinde boru taşıma ve kaldırma ekipmanları; haddehanelerde pres ve merdane hatları; karton fabrikalarında korrugatör ve aktüatör hatları; yangın pompa gruplarında esnek bağlantılar; savunma sanayiinde mobil hidrolik; havacılıkta yer destek ve test ekipmanları; kimya ve gıda tesislerinde transfer hatları.

Termin

Montajlı hortum grupları ortalama 5-15 iş günü içinde hazırlanır; süre uç tipine, adede ve hortum stok durumuna göre değişir. Stoktaki paslanmaz hortum uçları ortalama 1-3 iş günü içinde sevke hazırlanır. Bakım duruşu planlanan tesislerde değişecek hortumların listesi önceden paylaşılırsa gruplar duruş tarihine göre hazırlanabilir.