Σωληνώσεις οργανοποίησης: γραμμές μέτρησης και δειγματοληψίας με ρακόρ διπλού δακτυλίου

Οι γραμμές οργανοποίησης είναι μικρής διαμέτρου, αλλά αποτελούν τα μάτια και τα αυτιά της εγκατάστασης. Μια μικροδιαρροή στη γραμμή προς έναν μεταδότη πίεσης οδηγεί σε λανθασμένη μέτρηση και ένας περιττός νεκρός όγκος στη γραμμή δειγματοληψίας σε παραπλανητική ανάλυση. Γι' αυτό στις σωληνώσεις οργανοποίησης ο σωλήνας, τα ρακόρ και η εργασία συναρμολόγησης πρέπει να είναι σωστά όχι χωριστά, αλλά όλα μαζί.

Πώς λειτουργούν τα ρακόρ διπλού δακτυλίου;

Καθώς σφίγγεται το παξιμάδι, ο εμπρόσθιος δακτύλιος εδράζεται μεταξύ της κωνικής έδρας του σώματος και της επιφάνειας του σωλήνα και εξασφαλίζει τη στεγανοποίηση. Ο οπίσθιος δακτύλιος ωθεί τον εμπρόσθιο στην αξονική κατεύθυνση και συγκρατεί τον σωλήνα. Η κατανομή της στεγανοποίησης και της συγκράτησης σε δύο ξεχωριστά εξαρτήματα αυξάνει την αξιοπιστία της σύνδεσης σε γραμμές με κραδασμούς και επιτρέπει την αποσυναρμολόγηση και επανατοποθέτησή της κατά τη συντήρηση.

Εύρος εργασιών

• Ένωση (union): σύνδεση δύο σωλήνων σε ευθεία γραμμή
• Γωνία (elbow): αλλαγή κατεύθυνσης 90° και σωληνώσεις σε στενούς χώρους
• Ταυ (tee): διακλάδωση από τη γραμμή, έξοδος για όργανο ένδειξης ή σημείο δειγματοληψίας
• Σύνδεσμος (connector): σύνδεση του σωλήνα σε σπειρωτή θύρα (BSP, NPT)
• Αντάπτορας (adapter): μετάβαση μεταξύ διαφορετικών τύπων σύνδεσης
• Ανοξείδωτος σωλήνας μικρής διαμέτρου, βελονοειδείς βαλβίδες και συνδέσεις οργάνων ένδειξης

Επιλογή σωλήνα

Η εξωτερική διάμετρος, το πάχος τοιχώματος και η συμβατότητα υλικού του σωλήνα αξιολογούνται μαζί. Οι σωλήνες ιντσικών και μετρικών διαστάσεων δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ο ένας στη θέση του άλλου: παρότι ένας σωλήνας 6 mm και ένας σωλήνας 1/4 ίντσας (6,35 mm) φαίνονται κοντινοί σε διάσταση, δεν εξασφαλίζουν ασφαλή στεγανοποίηση με το ίδιο ρακόρ. Το πάχος τοιχώματος πρέπει να αντιστοιχεί στην πίεση λειτουργίας και στο εύρος που συνιστά ο κατασκευαστής των ρακόρ. Για να συγκρατεί σωστά ο δακτύλιος τον σωλήνα, ο σωλήνας δεν πρέπει να είναι σκληρότερος από το υλικό του ρακόρ· γι' αυτό συνήθως προτιμάται ανοξείδωτος σωλήνας άνευ ραφής, ανοπτημένος. Οι σωλήνες και τα ρακόρ AISI 316/316L χρησιμοποιούνται μαζί σε εγκαταστάσεις όπου απαιτείται αντοχή στη διάβρωση.

Συναρμολόγηση

Καθαρή κοπή σωλήνα

Ο σωλήνας κόβεται κάθετα στον άξονα με σωληνοκόφτη ή κατάλληλη διάταξη κοπής και αφαιρούνται τα εσωτερικά και εξωτερικά γρέζια. Η λοξή κοπή ή τα γρέζια εμποδίζουν τη σωστή έδραση του δακτυλίου. Στη ζώνη όπου θα εδράσει ο δακτύλιος η επιφάνεια του σωλήνα δεν πρέπει να έχει χαραγές.

Πλήρης εισαγωγή του σωλήνα

Ο σωλήνας ωθείται μέχρι τον ώμο τερματισμού στο σώμα του ρακόρ. Αν ο σωλήνας δεν εισαχθεί πλήρως, ο δακτύλιος τον συγκρατεί σε λάθος σημείο και η σύνδεση μπορεί να παρουσιάσει διαρροή υπό πίεση.

Σωστός αριθμός στροφών κλειδιού

Το παξιμάδι σφίγγεται πρώτα με το χέρι και στη συνέχεια περιστρέφεται με κλειδί όσες στροφές ορίζει ο κατασκευαστής του ρακόρ· στο μεταξύ το σώμα συγκρατείται με δεύτερο κλειδί. Η ανεπαρκής σύσφιξη οδηγεί σε διαρροή, η υπερβολική σε ζημιά του δακτυλίου και του σωλήνα. Στις συνδέσεις που αποσυναρμολογούνται και επανατοποθετούνται, η σύσφιξη γίνεται και πάλι σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Στήριξη και όδευση

Οι γραμμές στηρίζονται με σφιγκτήρες, οι καμπύλες δεν γίνονται αμέσως δίπλα στη σύνδεση και αφήνεται ευκαμψία για τη θερμική διαστολή. Μια σωστή όδευση που μειώνει τον αριθμό ταυ και γωνιών μειώνει τόσο τα σημεία διαρροής όσο και τον νεκρό όγκο.

Ποιοτικός έλεγχος

• Έλεγχος αντιστοίχισης του συστήματος διαστάσεων (ιντσικό ή μετρικό) και του υλικού σωλήνα και ρακόρ
• Έλεγχος κοπής, γρεζιών και επιφάνειας του σωλήνα
• Έλεγχος σύσφιξης του παξιμαδιού και έδρασης του δακτυλίου
• Επαλήθευση πίεσης και στεγανότητας ανάλογα με την εφαρμογή
• Κλείσιμο των ανοιχτών άκρων πριν από την αποστολή και τη συναρμολόγηση

Συχνά λάθη συναρμολόγησης

• Σύσφιξη του παξιμαδιού χωρίς ο σωλήνας να έχει ωθηθεί έως τον ώμο τερματισμού
• Τοποθέτηση ρακόρ ιντσικών διαστάσεων σε μετρικό σωλήνα ή το αντίστροφο
• Ανάμειξη σωμάτων, παξιμαδιών και δακτυλίων διαφορετικών κατασκευαστών
• Σύσφιξη του παξιμαδιού περισσότερο ή λιγότερο από όσο ορίζει ο κατασκευαστής
• Λοξή κοπή του σωλήνα χωρίς αφαίρεση των εσωτερικών και εξωτερικών γρεζιών

Εφαρμογές ανά κλάδο

Γραμμές μέτρησης και δειγματοληψίας διεργασιών σε χημικές μονάδες· συνδέσεις μέτρησης πίεσης και θερμοκρασίας σε μονάδες τροφίμων και ποτών· γραμμές οργάνων εκτεθειμένες σε αλμυρό περιβάλλον σε υπεράκτιες πλατφόρμες και πλοία· γραμμές μέτρησης υδραυλικών τραπεζών δοκιμών στην αεροπορία· συμπαγείς μονάδες δοκιμών και ελέγχου στην αμυντική βιομηχανία· γραμμές ανίχνευσης πίεσης σε skid αντλιών στα συστήματα πυρόσβεσης.

Χρόνος παράδοσης

Τα ρακόρ και οι σωλήνες από απόθεμα ετοιμάζονται για αποστολή κατά μέσο όρο σε 1-3 εργάσιμες ημέρες. Αν απαιτείται ειδικός αντάπτορας ή μη τυποποιημένη μετάβαση, η τυποποιημένη παραγωγή προγραμματίζεται κατά μέσο όρο σε 5-10 εργάσιμες ημέρες και τα εξαρτήματα ειδικών διαστάσεων σε 10-20 εργάσιμες ημέρες κατά μέσο όρο μετά την τεχνική έγκριση.